Mae’r canllaw wedi’i gynhyrchu mewn cydweithrediad â phobl sydd â phrofiad uniongyrchol o broblemau iechyd meddwl ac mae’n seiliedig ar raglen ymchwil ac ymyrraeth dan arweiniad Dr Chris Fitch , Coleg Brenhinol y Seiciatryddion, a’r elusen Mental Health UK.

Mae’r llyfryn hwn yn rhoi cyngor sylfaenol i weithwyr iechyd a gofal cymdeithasol, gan ddisgrifio sut y gallant helpu pobl sydd â phroblemau dyled ac iechyd meddwl yn ymarferol. Nid oes disgwyl iddynt ddod yn arbenigwyr dyled, ond mae’n disgrifio’r gwahaniaethau mawr y gallant eu gwneud trwy wybod a gwneud pethau bach.

O fewn y canllaw hwn fe welwch y canlynol:

  1. Sefydlu eich rôl: sut i ddarparu GOFAL da yn eich ymarfer dyddiol
  2. Chwiliwch am arwyddion: arwyddion dyled i edrych amdanynt i helpu i atal argyfwng
  3. Siarad am ddyled: sut i ddechrau siarad am ddyled a beth i wrando amdano
  4. Gwybod yr opsiynau: beth i’w wneud os oes gan y person rydych chi’n ei gefnogi broblem dyled
  5. Adnoddau: cyfeiriad at gefnogaeth a chyngor
  6. Dod o hyd i gynghorydd ariannol: sut i ddod o hyd i arbenigwr dyled annibynnol
  7. Gweithio gyda chynghorwyr: cefnogi’r cynghorydd dyledion ar gyfer dull cydgysylltiedig
  8. Darparu gwybodaeth: cyflenwi gwybodaeth am iechyd meddwl eich cleient
  9. Gwybod y camau nesaf: beth yw’r opsiynau ar gyfer eich cleient
  10. Gwybodaeth bellach: pecynnau cymorth ac adnoddau dyled eraill

Lawrlwythwch y canllaw Cais Terfynol ar Ddyled ac Iechyd Meddwl


Mae Dr Sian Williams, Meddyg Teulu, yn esbonio pam mae sgyrsiau ynghylch sefyllfa ariannol y cleient yn sail i’w ymarfer dyddiol:

“Pam ymyrryd? Dydw i ddim yn gynghorydd ariannol hyfforddedig” arferai fod yn fy ymateb i’r mater dyled. Gyda dim ond deg munud i bob claf, roeddwn i’n teimlo bod fy amser yn cael ei dreulio’n well ar faterion meddygol, yn hytrach na gofyn am bryderon ariannol a mentro agor can o lyngyr.

Fodd bynnag, mae gofyn i bobl am eu sefyllfa ariannol bellach wedi dod yn rhan o fy arfer arferol. Mae hyn oherwydd ei fod wedi caniatáu i mi nodi a mynd i'r afael â gwraidd achosion iechyd gwael rhai cleifion.

Dr Sian Williams - Meddyg Teulu


Mae’r canllaw wedi’i gynhyrchu mewn partneriaeth â: