Sut mae Bil Diwygio Lles 2025 y Llywodraeth yn effeithio arnoch chi

Ddoe, Gorffennaf 1af, 2025, cynhaliodd y Llywodraeth bleidlais ar y Bil Diwygio Lles arfaethedig. Er gwaethaf consesiynau i’r bil gwreiddiol, bydd rhai budd-daliadau yn dal i weld newidiadau.

A yw Taliad Annibyniaeth Personol (PIP) yn cael ei effeithio gan y Bil Diwygio Lles?

Yn ffodus, mae un o’r elfennau mwyaf pryderus — y newidiadau i’r Taliad Annibyniaeth Personol (PIP) — wedi’i ddileu ar y funud olaf. Mae hyn yn golygu na fydd y meini prawf llymach a awgrymwyd ar gyfer cymhwyso ar gyfer elfen byw bob dydd y PIP yn cael eu gwneud yn gyfraith.

Er mai rhyddhad dros dro yw hwn, mae’r Llywodraeth wedi cyhoeddi adolygiad o PIP, felly bydd rheolau cymhwysedd yn parhau heb eu newid nes bod yr adolygiad hwnnw wedi’i gwblhau. Ni fydd yr adolygiad hwn yn cael ei gyhoeddi tan ddiwedd 2026, ac nid yw’n gwarantu y bydd yr argymhellion hynny’n cael eu pasio.

Rydyn ni’n gwybod y gall y llinell gymorth PIP ei gynnig i bobl â phroblemau iechyd meddwl, ac rydyn ni’n clywed yn aml gan ein cleientiaid y gwahaniaeth y gall PIP ei wneud yn eu bywydau, felly mae hyn yn newyddion da.

Beth yw’r newidiadau i Gredyd Cynhwysol? 

Er nad yw’r newidiadau i’r PIP yn digwydd ar hyn o bryd, pasiodd y Bil y bleidlais, sy’n golygu y bydd newidiadau i Gredyd Cynhwysol y flwyddyn nesaf. Mae’r newidiadau hyn yn cynnwys:

• O fis Ebrill 2026 ymlaen, dim ond elfen iechyd o £50 yr wythnos (hanner y swm presennol) fydd gan hawlwyr newydd Credyd Cynhwysol nad ydynt yn addas i weithio.
• Ni fydd pobl o dan 22 oed yn gymwys ar gyfer elfen iechyd Credyd Cynhwysol
• Bydd cyfradd sylfaenol Credyd Cynhwysol yn codi i bawb, o tua £92 yr wythnos i £106 yr wythnos erbyn 2030.

Mae’r newidiadau hyn yn dal i fod yn peri pryder mawr, sy’n golygu y bydd llawer o bobl nad ydynt yn addas i weithio mewn sefyllfa waeth.

Os ydych chi’n poeni am unrhyw un o’r newidiadau hyn, nid chi yw’r unig un 

Cysylltwch â’ch rhwydwaith dibynadwy o ffrindiau, teulu, a/neu gydweithwyr i gael cefnogaeth. Gall y tudalennau Cyngor Iechyd Meddwl ac Arian canlynol eich helpu os ydych chi’n poeni am sut y gallai newidiadau effeithio ar eich cyllid:

• Sut ydw i’n rheoli fy arian os oes gen i broblemau iechyd meddwl? 
• Beth yw fy opsiynau ar gyfer delio â dyled? 
• Sut alla i apelio yn erbyn penderfyniad ynghylch fy mudd-daliadau? 
• Cynlluniwr Cyllideb 

Yn ogystal, dyma rai cysylltiadau defnyddiol y gallech gysylltu â nhw i ofyn am effaith y newidiadau:

Cyngor i Ddinasyddion 

• Cymru a Lloegr: Dewch o hyd i’ch Canolfan Cyngor ar Bopeth leol neu ffoniwch 0800 144 8848 (Lloegr) neu 0800 702 2020 (Cymru)
• Gogledd Iwerddon: Dod o hyd i’ch Cyngor ar Bopeth lleol 
• Yr Alban: Dod o hyd i’ch Cyngor ar Bopeth lleol 

Cyngor Gogledd Iwerddon (Gogledd Iwerddon) 

Rhwydwaith Cynghori Annibynnol yw Advice NI sy’n cynnig cymorth ar faterion ariannol a budd-daliadau. Gallwch gysylltu â nhw ar 0800 915 4604 , neu drwy e-bostio [email protected] . Mae cyngor wyneb yn wyneb hefyd ar gael trwy eu gwefan.

Advice.scot (Yr Alban) 

Mae Advice.scot yn wasanaeth cynghori sydd wedi’i leoli yn yr Alban i’r rhai sydd ei angen. Maent yn cynnig manylion cyswllt sgwrs fyw, e-bost a ffôn ar eu gwefan yma .

CyswlltCynghori Cymru (Wales) 

Wedi’i ariannu gan Lywodraeth Cymru, mae Advicelink Cymru yn darparu cyngor a chymorth ar hawliau lles cymdeithasol i bobl yng Nghymru, gan gynnwys budd-daliadau lles, dyled, cyflogaeth, tai, addysg a gwahaniaethu. Gallwch gysylltu â’u llinell gymorth ar 0800 702 2020 .

Sut mae’r newidiadau arfaethedig yn effeithio ar bobl yn yr Alban a Gogledd Iwerddon 

Sut mae’r newidiadau arfaethedig yn effeithio ar yr Alban 

Mae system nawdd cymdeithasol ddatganoledig yr Alban yn golygu y bydd gwahaniaethau yn y ffordd y mae’r llywodraeth yn ymdrin â’r newidiadau arfaethedig. Yn yr Alban, mae Taliad Annibyniaeth Personol yn cael ei ddisodli ar hyn o bryd gan Taliad Anabledd Oedolion (ADP) , gyda 99% o achosion PIP eisoes wedi’u trosglwyddo i’r system newydd. Mae llywodraeth yr Alban wedi dweud na fydd unrhyw doriadau i ADP, sy’n golygu na fydd y newidiadau yn 2026 yn effeithio ar hawlwyr yn y rhanbarth. Tra bod yr Ysgrifennydd Cyfiawnder Cymdeithasol Shirley-Anne Somerville wedi dweud na fydd llywodraeth yr Alban yn dilyn arweiniad Llafur ar newidiadau eraill i fudd-daliadau, mae’n ymddangos y bydd y newidiadau i’r Credyd Cynhwysol yn berthnasol yn yr Alban ochr yn ochr â gweddill y DU.

Sut mae’r newidiadau arfaethedig yn effeithio ar Ogledd Iwerddon 

Gyda datganoli’r system fudd-daliadau yng Ngogledd Iwerddon, nid ydym eto’n gwybod manylion sut y bydd y newidiadau hyn yn effeithio ar bobl yn y rhanbarth. Fodd bynnag, gan fod gweinyddiaeth Stormont yn tueddu i gopïo’r hyn sy’n digwydd yng Nghymru a Lloegr, mae’n debygol y bydd yn debyg. Mae’r Gweinidog Cymunedau Gordon Lyons wedi dweud nad oes gan Weithrediaeth Gogledd Iwerddon yr adnoddau i liniaru cynlluniau Llafur.