Cyllidebu
Gall cyllidebu eich helpu i reoli eich arian yn well. Gall anawsterau ariannol waethygu eich iechyd meddwl, felly dyma ganllawiau ymarferol i’ch helpu i gyllidebu’n effeithiol.
Gall cyllidebu eich helpu chi:
- Cyfrifwch faint o arian sydd gennych yn dod i mewn ac yn mynd allan,
- Cadwch reolaeth dros eich arian,
- Rhoi arian o’r neilltu ar gyfer biliau’r cartref,
- Arbedwch a chynlluniwch ar gyfer y dyfodol,
- Cyfrifwch faint allwch chi fforddio ei dalu os ydych chi’n ddyledus arian.
Gall cyllidebu eich helpu i reoli eich arian yn well.
Sut ydw i’n gweithio allan fy nghyllideb?
Dyma’r camau cyntaf i’w cymryd…
- Cam 1 – Cyfrifwch faint o arian sydd gennych yn dod i mewn (e.e. cyflogau, budd-daliadau, pensiwn).
- Cam 2 – Cyfrifwch beth rydych chi’n gwario’ch arian arno (e.e. biliau cartref, bwyd, dillad, teithio, hobïau).
- Cam 3 – Edrychwch ar y gwahaniaeth rhwng eich incwm a’ch gwariant i’ch helpu i gyfrifo’ch cyllideb.
Gallwch weithio allan eich cyllideb ar bapur, neu os yw’n well gennych gallwch ddefnyddio offer ar-lein am ddim.
Offer cyllidebu ar-lein
Gallwch wneud cyllideb ar bapur, neu os yw’n well gennych gallwch ddefnyddio ein teclyn ar-lein am ddim .
Cyn i chi ddechrau, mae’n helpu os ydych chi’n casglu gwaith papur fel slipiau cyflog, biliau a llythyrau budd-daliadau. Mae angen i chi benderfynu a ydych chi am wneud cyllideb fisol neu gyllideb wythnosol. Os ydych chi’n cael eich cyflogau neu fudd-daliadau wedi’u talu bob mis, yna gallai cyllideb fisol fod yn fwy defnyddiol, ond os ydych chi am reoli eich siopa wythnosol gallwch chi wneud cyllideb wythnosol yn lle.
Newid symiau misol, wythnosol, pythefnosol i gyd-fynd â’ch cyllideb
- I newid symiau wythnosol i symiau misol
– Swm wythnosol x 52 ac yna rhannwch â 12
- I newid symiau misol i symiau wythnosol
– Swm misol x 12 ac yna rhannwch â 52
- I newid swm pythefnosol i swm misol
– Swm bob pythefnos x 26 ac yna rhannwch â 12
Cyfrifo eich Incwm
Bydd incwm yn cynnwys y canlynol:
- Eich cyflog neu gyflog arferol
- Budd-daliadau Lles a Chredydau Treth
Mae’n werth gwirio a ydych chi’n cael yr holl fudd-daliadau rydych chi’n gymwys i’w cael, yn enwedig os byddwch chi’n darganfod nad oes gennych chi unrhyw arian ar ôl ar eich cyllideb neu os yw’ch incwm yn llai na’ch gwariant.
Os ydych chi’n sâl neu’n gofalu am rywun sy’n sâl, mae yna ystod o fudd-daliadau y gallech chi eu hawlio. Er enghraifft:
- Taliadau Annibyniaeth Personol os oes gennych anabledd.
- Lwfans Cyflogaeth a Chymorth neu Gredyd Cynhwysol os ydych chi’n sâl ac yn methu â gweithio
- Lwfans Gofalwyr os ydych chi’n gofalu am rywun sy’n anabl
Efallai y byddwch hefyd yn gallu cael arian gan bobl eraill sy’n byw gyda chi. Er enghraifft, os oes gennych blant sydd wedi tyfu i fyny ac sy’n dal i fyw gyda chi, gallent gyfrannu at gostau’r cartref fel biliau a bwyd.
Cyfrifo eich gwariant
Bydd hyn yn cynnwys:
- Biliau cartref e.e. rhent neu forgais, treth gyngor, nwy, trydan,
- Costau ffôn a’r rhyngrwyd,
- Teithio,
- Cadw tŷ e.e. bwyd, deunyddiau glanhau, dillad,
- Gwariant arall e.e. hobïau, arian poced, penblwyddi ac anrhegion Nadolig.
Pan fyddwch chi’n gweithio allan eich cyllideb mae’n bwysig bod y ffigurau’n gywir. Gall gweithio allan y swm ar gyfer biliau fod yn eithaf syml gan y gallwch ddefnyddio’ch datganiadau banc a biliau blaenorol. Efallai y bydd pethau fel bwyd ychydig yn anoddach i’w gweithio allan, ond ceisiwch fod yn realistig.
Os ydych chi’n cael trafferth rheoli eich gwariant pan fyddwch chi’n sâl, yna edrychwch ar ein Hadran Awgrymiadau Gorau , sy’n rhoi rhai syniadau a allai fod yn ddefnyddiol i chi.
Cyfrifwch y gwahaniaeth rhwng Incwm a Gwariant
Os oes gennych chi arian ar ôl gallwch chi ddefnyddio’r arian hwn i gynilo, neu os oes gennych chi ddyledion gallwch chi gyfrifo faint allwch chi fforddio talu pob un o’ch dyledion.
Os yw’r arian sy’n dod i mewn yn llai na’ch gwariant, gallwch ddefnyddio’ch taflen gyllideb i’ch helpu i nodi ffyrdd o wneud i’ch cyllideb gydbwyso fel bod gennych ddigon o arian i dalu’ch holl wariant.
Os oes gennych chi arian ar ôl ar ddiwedd y mis neu’r wythnos, mae’n werth ceisio arbed.
Arbed
Gallwch arbed ar gyfer pethau rydych chi’n gwybod sy’n dod i’r amlwg, fel rhoi arian o’r neilltu ar gyfer y Nadolig neu benblwyddi, ond gallwch hefyd arbed ar gyfer digwyddiadau annisgwyl fel bod gennych chi arian i drwsio’ch car neu amnewid eitem yn y cartref os yw’n torri.
Mae gwahanol fathau o gyfrifon cynilo ar gael ar gyfer gwahanol bethau. Gallwch agor cyfrif cynilo gyda’ch banc neu gallech ystyried agor cyfrif gydag undeb credyd.
Mae gan wefan y Gwasanaeth Cynghori Ariannol wybodaeth ddefnyddiol ar ddewis cyfrif cynilo ac undebau credyd.
Ymdrin â Dyledion
Os ydych chi’n cael trafferth gyda dyledion, gallwch ddefnyddio’ch cyllideb i weithio allan faint allwch chi fforddio ei dalu i’r rhai rydych chi’n ddyledus arian iddyn nhw hefyd. Gall eich cyllideb hefyd weithio allan pa un yw’r opsiwn gorau i ddelio â’ch dyledion.
Dysgwch fwy am ddelio â dyledion .
