Sut mae sgamiau a thwyll yn gysylltiedig ag iechyd meddwl

Ymchwil a gynhaliwyd gan y Sefydliad Polisi Arian ac Iechyd Meddwl canfuwyd bod pobl sydd wedi profi anawsterau iechyd meddwl dair gwaith yn fwy tebygol na gweddill y boblogaeth o fod wedi bod yn ddioddefwyr sgam ar-lein. Gallai pobl sy’n profi anawsterau iechyd meddwl fod mewn perygl o gael eu sgamio ac o bosibl fod yn darged ar gyfer sgamio oherwydd efallai bod ganddynt:

• anhawster gwneud penderfyniadau,
• ysgogiad cynyddol,
• profiad o unigedd,
• pwysau ac anawsterau ariannol,
• mwy o ymgysylltiad ar-lein,
• llai o egni neu gymhelliant,
• amharodrwydd i roi gwybod am sgam.

Effeithiau iechyd meddwl dioddef sgam neu dwyll

Gall dod yn ddioddefwr sgam neu dwyll fod yn ofidus ac yn drawmatig i unrhyw un, ond i bobl sydd eisoes yn byw gydag anawsterau iechyd meddwl, gallai effeithio’n negyddol arnynt yn ddyfnach.

Efallai eich bod chi’n teimlo’n ffôl eich bod chi wedi syrthio am sgam, er gwaethaf cymryd pob rhagofal neu gredu na fyddech chi’n agored i niwed. Fodd bynnag, yn ôl Ofcom, mae rhan o becyn cymorth sgamwr yn cynnwys technegau i ennill eich ymddiriedaeth ac amharu ar eich proses gwneud penderfyniadau. Mae’r rhain yn cynnwys:

• Cyswllt cyson a negeseua dioddefwyr,
• Yn adrodd straeon caledi,
• Rhoi elw i ddioddefwyr ar eu buddsoddiad cychwynnol,
• Bod yn swynol,
• Pwysleisio sensitifrwydd amser (h.y., gweithredu’n gyflym neu golli allan).

Os ydych chi wedi cael eich twyllo unwaith o’r blaen, mae siawns y gallech chi gael eich targedu eto. Canfu Ofcom fod 29% o ddioddefwyr wedi cael eu cysylltu gan ddieithriaid yn amlach ers eu profiad, a sylwodd 38% ar fwy nag arfer o gynnwys amheus ar safleoedd y maent yn ymweld â nhw ers eu profiad. Gall hyn fod oherwydd bod dioddefwyr yn cael eu rhoi ar restrau o dargedau y gellir eu rhannu rhwng sgamwyr.

O ymchwil , teimlai pedwar o bob deg ymatebydd a oedd wedi bod yn ddioddefwyr sgamiau ar-lein eu bod wedi profi effaith negyddol fawr ar eu hiechyd meddwl.

Os ydych chi wedi bod yn ddioddefwr sgamio gallwch chi deimlo ystod eang o emosiynau a meddyliau a all ddylanwadu ar eich ymddygiad – gall y rhain hefyd newid dros amser, fel:

• yn flin neu’n llawn straen,
• cywilydd neu gywilydd,
• trist neu iselderus,
• amharodrwydd i dderbyn ei fod yn sgam,
• teimlo mai eich bai chi oedd e,
• cael trafferth cysgu,
• teimlo’n anniogel neu eisiau tynnu’n ôl,
• yn poeni neu’n bryderus y gallai ddigwydd eto,
• anghysur wrth ymgysylltu â phobl neu sefyllfaoedd fel y digwyddiad sgamio,
• teimlad o golled neu frad tuag at y sgamwr y gallech fod wedi ymddiried ynddo,
• colli hyder neu osgoi sefyllfaoedd sy’n eich atgoffa o’r digwyddiad.

Os ydych chi wedi dioddef sgam ar-lein, mae’n bwysig cofio pa mor gyffredin ydyn nhw, a pha mor soffistigedig yw tactegau sgamwyr.

Os ydych chi wedi cael eich twyllo, mae’n bwysig nid yn unig i chi roi gwybod amdano ond hefyd i geisio cefnogaeth i chi’ch hun, boed hynny’n estyn allan at berson dibynadwy neu’n ceisio cymorth gan eich meddyg teulu neu gwnselydd .

Mae Cymorth i Ddioddefwyr hefyd yn cynnig cymorth emosiynol ar ôl dod yn ddioddefwr trosedd.

Cymorth i Ddioddefwyr: 08 08 16 89 111 (24 awr y dydd, 365 diwrnod) neu gallwch gyflwyno cais am gymorth