Roeddwn i’n hawlio budd-daliadau pan es i’r ysbyty. Beth fydd yn digwydd iddyn nhw?
Mae’n bwysig eich bod chi’n dweud wrth yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) os byddwch chi’n mynd i’r ysbyty oherwydd bod rhai budd-daliadau’n dod i ben ar ôl i chi fod yn yr ysbyty am gyfnod penodol o amser.
Cam 1 – o ddiwrnod 1
Fel arfer, ni fydd eich budd-daliadau’n cael eu heffeithio yn ystod eich 28 diwrnod cyntaf yn yr ysbyty, ond os oeddech chi yn yr ysbyty ar unrhyw adeg yn ystod y 28 diwrnod cyn eich arhosiad presennol, bydd yr arosiadau hyn yn gysylltiedig. Mae hyn yn golygu bod yr amseroedd gwahanol yn yr ysbyty yn gysylltiedig â’i gilydd ac yn cyfrif fel un cyfnod, felly byddwch yn ymwybodol o hyn.
Lwfans Cymorth Cyflogaeth
Tra byddwch yn yr ysbyty, byddwch yn bodloni’r meini prawf iechyd sylfaenol yn awtomatig ar gyfer hawlio Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA) . Os nad ydych yn hawlio’r budd-dal hwn ac nad ydych yn cael tâl salwch, gallech ystyried gwneud hawliad.
Tra byddwch yn yr ysbyty, byddwch yn bodloni'r meini prawf iechyd sylfaenol yn awtomatig ar gyfer hawlio Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA). Os nad ydych yn hawlio'r budd-dal hwn ac nad ydych yn cael tâl salwch, gallech ystyried gwneud hawliad.
Treth y Cyngor
Os yw eich eiddo yn wag oherwydd eich arhosiad yn yr ysbyty, bydd wedi’i eithrio rhag treth y cyngor, felly gwnewch yn siŵr eich bod yn rhoi gwybod i’ch cyngor lleol fel eu bod yn rhoi’r gorau i godi tâl arnoch am dreth y cyngor.
Efallai y byddwch hefyd wedi’ch eithrio’n barhaol rhag talu treth y cyngor os ydych chi’n cael budd-daliadau penodol a bod meddyg yn cadarnhau bod gennych chi ‘nam meddyliol difrifol’ — siaradwch â’ch awdurdod lleol am hyn.
Cam 2 – ar ôl 28 diwrnod
Mae rhai budd-daliadau’n dod i ben ar ôl i chi fod yn yr ysbyty am 28 diwrnod. Dyma nhw:
- Lwfans Byw i’r Anabl (DLA)
- Taliad Annibyniaeth Personol (PIP)
- Lwfans Mynychu (AA).
Os bydd y budd-daliadau hyn yn dod i ben, efallai y bydd eich Cymhorthdal Incwm , Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (ESA) , Credyd Cynhwysol neu Gredyd Pensiwn hefyd yn cael eu lleihau, oherwydd bod rhai premiymau’n dibynnu ar eich hawl i fudd-daliadau anabledd.
Pan fydd hyn yn digwydd, dylech chi neu rywun rydych chi’n ei adnabod ddweud wrth eich awdurdod lleol, gan y gallant edrych ar eich hawl i Fudd-dal Tai neu Gymorth Treth y Cyngor .
Os yw’ch gofalwr yn cael Lwfans Gofalwr neu elfen gofalwr Credyd Cynhwysol, bydd eu hawl i hyn yn dod i ben pan fydd eich DLA, PIP neu AA yn dod i ben.
Cam 3 – ar ôl 52 wythnos
Mae rhai budd-daliadau’n dod i ben ar ôl i chi fod yn yr ysbyty am 52 wythnos. Dyma nhw:
- Budd-dal Tai
- Cymorth ar gyfer Llog Morgais.
Mae hyn yn golygu y byddai’n rhaid i chi dalu’r rhent neu’r morgais llawn ar eich cartref ac os na fyddwch chi’n talu’r rhent na’r morgais, gallech chi gael eich troi allan.
Os byddwch chi’n treulio un noson gartref ar unrhyw adeg yn ystod y cyfnod 52 wythnos, bydd y cyfnod 52 wythnos yn dechrau eto, felly gallech chi dderbyn HB am 52 wythnos arall.
Os byddwch chi'n treulio un noson gartref ar unrhyw adeg yn ystod y cyfnod 52 wythnos, bydd y cyfnod 52 wythnos yn dechrau eto, felly gallech chi dderbyn HB am 52 wythnos arall.
Os ydych chi’n byw gyda rhywun arall, efallai y byddan nhw’n gallu hawlio’r budd-daliadau hyn os oes rhaid iddyn nhw dalu’r rhent neu’r morgais hefyd.
Os ydych chi’n poeni am golli’ch cartref, dylech chi siarad â’ch awdurdod lleol neu ddarparwr morgeisi.
Premiymau
Weithiau, os ydych chi’n hawlio budd-daliadau, rydych chi’n cael arian ychwanegol yn cael ei ychwanegu at eich hawliad os ydych chi’n bodloni meini prawf penodol — gelwir y rhain yn bremiymau. Mae’r Premiwm Anabledd Difrifol, er enghraifft, yn bremiwm y gallwch chi ei hawlio ar eich ESA os ydych chi’n byw ar eich pen eich hun ac yn anabl.
Mae’n dal yn bosibl talu rhai premiymau am 52 wythnos os ewch i’r ysbyty, ond ar ôl yr amser hwn, byddant yn dod i ben. Gallai hyn olygu bod eich budd-dal yn gostwng ar ôl i chi fod yn yr ysbyty am 52 wythnos, hyd yn oed os ydych chi’n dal yn gymwys i dderbyn budd-daliadau.
Cyplau
Os oes gennych chi bartner, byddwch chi’n dal i gael eich trin fel cwpl at ddibenion budd-daliadau am 52 wythnos. Ar ôl yr amser hwn, byddwch chi’r ddau yn cael eich trin fel hawlydd sengl ac efallai y bydd angen i chi ail-ymgeisio am fudd-daliadau.
Os oes gennych chi bartner, byddwch chi'n dal i gael eich trin fel cwpl at ddibenion budd-daliadau am 52 wythnos. Ar ôl yr amser hwn, byddwch chi'r ddau yn cael eich trin fel hawlydd sengl ac efallai y bydd angen i chi ail-ymgeisio am fudd-daliadau.
Ceisiwch gyngor gan arbenigwr hawliau lles os yw hyn yn berthnasol i chi, fel y gallwch ddeall beth sydd angen i chi ei wneud i wneud hawliadau newydd am fudd-daliadau. Fel arfer mae gan eich Swyddfa Cyngor ar Bopeth leol arbenigwr hawliau lles, neu os nad oes, gallant roi gwybod i chi am sefydliadau eraill a all helpu:
Swyddfa Cyngor i Ddinasyddion
Ffôn (Lloegr): 08444 111 444
Gwefan: www.citizensadvice.org.uk
Cymhorthdal Incwm, ESA sy’n gysylltiedig ag incwm a Chredyd Pensiwn
Os ydych chi’n derbyn Cymhorthdal Incwm, ESA sy’n gysylltiedig ag incwm neu Gredyd Pensiwn, mae hwn yn parhau i gael ei dalu i chi hyd yn oed os ydych chi yn yr ysbyty am dros 52 wythnos. Fodd bynnag, ar ôl hyn, byddwch chi’n colli unrhyw bremiymau anabledd ac mae’n golygu y bydd y swm a gewch chi’n llai.
