Beth yw Lwfans Gofalwr?
Mae Lwfans Gofalwr yn fudd-dal y gallwch ei hawlio os ydych chi’n treulio mwy na 35 awr yr wythnos yn gofalu am rywun â chyflwr iechyd meddwl.
Gwahaniaethau ar draws y DU
Yn union yr un fath â Lloegr.
Mae Lwfans Gofalwr yn yr Alban yn cael ei ddisodli gan Daliad Cymorth Gofalwr. Mae’r Alban hefyd wedi cyflwyno cymorth ychwanegol o’r enw Atodiad Lwfans Gofalwr.
Gweinyddir gan: Credyd Gofalwr gan yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) a Lwfans Gofalwr a Phremiwm Gofalwr a weinyddir gan Nawdd Cymdeithasol yr Alban.
Gwefan y llywodraeth: Llywodraeth yr Alban
Gwneud cais ar-lein: Nawdd Cymdeithasol yr Alban
Ffôn: 0800 182 2222
Oriau agor: Dydd Llun i ddydd Gwener: 8am – 6pm (ac eithrio gwyliau banc).
Mae Gogledd Iwerddon yn defnyddio’r un system â Chymru a Lloegr
Gweinyddir gan: Adran Cymunedau
Gwefan y llywodraeth: NI Direct
Gwneud cais ar-lein: gwefan Llywodraeth y DU
Gwasanaeth Anabledd a Gofalwyr dros y ffôn: 0800 587 0912
Sut ydw i’n gwybod a allaf hawlio Lwfans Gofalwr?
Os ydych chi’n ofalwr iechyd meddwl, rydych chi’n gymwys i gael Lwfans Gofalwr os ydych chi’n bodloni’r amodau canlynol:
- Rydych chi’n treulio mwy na 35 awr yr wythnos yn gofalu am rywun sydd â chyflwr iechyd meddwl.
- Rydych chi’n 16 oed neu’n hŷn.
- Nid ydych chi mewn addysg amser llawn:
- Ni ddylech fod yn astudio mwy na 21 awr yr wythnos.
- Rydych chi’n byw yn y DU ac nid ydych chi’n ddarostyngedig i reolaeth mewnfudo.
- Rydych chi’n gweithio ond yn ennill llai na £151 yr wythnos ar ôl didyniadau treth ac yswiriant gwladol ac unrhyw gyfraniadau pensiwn:
- Gallwch hefyd hawlio Lwfans Gofalwr os nad ydych chi’n gweithio.
- Cyflog gros yw eich enillion cyn didyniadau treth, Yswiriant Gwladol, a phensiwn.
- Cyflog net yw’r arian a gewch ar ôl didyniadau treth, Yswiriant Gwladol, a phensiwn.
- Mae’r person rydych chi’n gofalu amdano yn derbyn un o’r budd-daliadau canlynol:
- Taliad Annibyniaeth Personol (PIP) – elfen byw bob dydd safonol neu uwch.
- Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) – yn cael ei ddisodli gan PIP.
- Lwfans Mynychu neu,
- Lwfans Gweini Cyson gyda budd-dal anabledd anafiadau diwydiannol neu bensiwn anabledd rhyfel.
- Taliad Annibyniaeth y Lluoedd Arfog
- Taliad Anabledd Plant – y gyfradd gofal ganol neu uchaf,
- Taliad Anabledd Oedolion – elfen byw bob dydd ar y gyfradd safonol neu uwch.
Faint yw Lwfans Gofalwr?
Os ydych chi’n ofalwr iechyd meddwl llawn amser (yn gofalu am rywun am 35 awr neu fwy’r wythnos), gallwch ddod o hyd i’r symiau diweddaraf y gallech eu derbyn ar dudalen we Gov.UK ar gyfer Lwfans Gofalwr .
Bydd yr Uned Lwfans Gofalwyr yn rhoi gwybod i chi faint o arian y byddwch yn ei gael os byddant yn cymeradwyo eich hawliad.
Sut ydw i’n gwneud cais am Lwfans Gofalwr?
Gwneud cais ar-lein
Gallwch wneud cais am Lwfans Gofalwr ar-lein ar wefan Gov.UK.
Gwneud cais drwy’r post
Bydd angen i chi lawrlwytho ac argraffu ffurflen DS700 Lwfans Gofalwr i wneud cais drwy’r post.
Gallwch ddewis llenwi’r ffurflen ar-lein ac yna ei hargraffu, neu gallwch argraffu ffurflen wag a’i llenwi â llaw. Bydd manylion ynghylch ble i anfon y ffurflen DS700 wedi’u cynnwys ar y ffurflen.
Awgrymiadau cyn gwneud cais am Lwfans Gofalwr
Cyn i chi hawlio Lwfans Gofalwr, byddwch yn ei chael hi’n haws os oes gennych y wybodaeth ganlynol yn barod:
- Eich Rhif Yswiriant Gwladol (YG).
- Os oes gennych chi bartner, bydd angen eu rhif Yswiriant Gwladol arnoch chi hefyd.
- Manylion eich cyfrif banc neu gymdeithas adeiladu.
- Manylion eich cyflogaeth a’ch slip cyflog diweddaraf os ydych chi’n gweithio.
- Os ydych chi’n hunangyflogedig, bydd angen gwybodaeth am eich enillion wythnosol cyfartalog arnoch chi.
- Os yw eich enillion dros £151 net (arian ar ôl didyniadau), efallai na fyddwch yn gymwys i gael Lwfans Gofalwr.
- Eich ffurflen P45 ddiweddaraf os ydych chi wedi gadael gwaith i ofalu am rywun.
- Manylion eich cwrs os ydych chi’n astudio.
- Os ydych chi’n astudio am fwy na 21 awr yr wythnos, efallai na fyddwch chi’n gymwys i gael Lwfans Gofalwr.
- Unrhyw fanylion treuliau. Gall treuliau gynnwys:
- Costau gofal plant: Faint rydych chi’n ei wario i dalu am ofal plant.
- Costau gofalwr: Faint rydych chi’n ei wario ar ofalwr iechyd meddwl allanol i’ch helpu pan fyddwch chi’n gweithio.
- Cyfraniadau pensiwn.
- Dyddiad geni a chyfeiriad y person rydych chi’n gofalu amdano.
- Rhif Yswiriant Gwladol (YG) y person rydych chi’n gofalu amdano os ydyn nhw dros 16 oed.
- Cyfeirnod Lwfans Byw i’r Anabl (DLA) ar gyfer y person rydych chi’n gofalu amdano os ydyn nhw o dan 16 oed.
