Awgrymiadau asesu PIP

Gofynnir i’r rhan fwyaf o bobl sy’n hawlio Taliad Annibyniaeth Personol (PIP) fynychu asesiad PIP gyda gweithiwr gofal iechyd proffesiynol. Paratowch yn ddigonol gyda’n canllaw awgrymiadau asesu PIP am ddim.

Awgrymiadau asesu PIP cyn eich asesiad

Cyn mynychu eich asesiad PIP, mae sawl peth y dylech eu hystyried i’ch helpu i baratoi. Rydym yn egluro’r awgrymiadau PIP canlynol:

• Gofyn am addasiadau i’r asesiad PIP
• Newid lleoliad yr asesiad PIP
• Cynllunio eich taith i’r asesiad PIP
• Gofyn am asesiad cartref ar gyfer PIP
• Beth i’w gymryd i’ch asesiad PIP?
• Mynd â rhywun i’ch asesiad PIP
• Paratoi ar gyfer eich asesiad PIP
• Sut i hawlio treuliau teithio ar gyfer eich asesiad PIP

Gofyn am addasiadau i’r asesiad PIP i gyd-fynd â’ch anghenion

Pan fyddwch chi’n derbyn eich llythyr apwyntiad asesu PIP, gallwch chi wirio gyda’ch darparwr asesu bod gan eich canolfan asesu bopeth sydd ei angen arnoch chi i wneud i chi deimlo’n fwy cyfforddus. Er enghraifft, gallwch chi ofyn am:

• Y gweithiwr gofal iechyd proffesiynol i fod yn arbenigwr mewn iechyd meddwl.
• Gofynnwch am unrhyw addasiadau a fyddai’n gwneud yr asesiad yn llai llawn straen:
  • er enghraifft, gallwch ofyn am ystafell agored os ydych chi’n cael trafferth mewn mannau cyfyng.
• Gofynnwch am gyfieithydd neu arwyddwr os oes ei angen arnoch chi.
• Gofynnwch i’r asesydd fod yr un rhyw â chi.
• Gofynnwch a allwch chi wneud recordiad sain o’r asesiad.
• I ofyn am addasiad, ffoniwch eich darparwr asesu ymlaen llaw gan ddefnyddio’r rhif ar eich llythyr apwyntiad.

Newid y lleoliad

Os yw lleoliad eich asesiad fwy na 90 munud i ffwrdd ar drafnidiaeth gyhoeddus ac os oes gennych anhawster teithio pellteroedd hir, efallai y cynigir safle arall i chi.

Efallai y bydd eich canolfan asesu yn gofyn am lythyr gan eich meddyg neu dystiolaeth arall eich bod angen lleoliad arall ar gyfer eich asesiad.

Cynllunio eich taith

Cyn eich asesiad PIP, dylech gynllunio eich taith i’ch canolfan asesu. Bydd hyn yn sicrhau eich bod yn gyfarwydd â’r daith, fel eich bod yn cyrraedd mewn digon o amser ac yn lleihau’r posibilrwydd o deimlo dan straen cyn eich asesiad.

Gofyn am asesiad PIP cartref

Fel arfer, cynhelir asesiadau PIP mewn canolfan; fodd bynnag, os na allwch fynychu canolfan asesu oherwydd eich bod yn gaeth i’r tŷ o ganlyniad i gyflwr iechyd meddwl, gallwch ofyn am asesiad PIP cartref.

Bydd angen i chi gysylltu â’r darparwr asesu a gofyn am asesiad cartref. Efallai y gofynnir i chi ddarparu tystiolaeth feddygol pam na allwch fynychu’r ganolfan asesu.

Os gwrthodant, gallwch gwyno i’r ganolfan asesu, yr Adran Gwaith a Phensiynau, neu ofyn i’ch AS ymyrryd ar eich rhan. Mewn rhai achosion, efallai y byddwch yn gallu dadlau eu bod yn gwahaniaethu yn eich erbyn .

Beth ddylech chi ei gymryd i’ch asesiad meddygol PIP?

Bydd angen i chi fynd â’r math canlynol o ddogfen adnabod gyda chi i’r asesiad:

• Un ID llun:
  • Pasbort
  • Cerdyn Adnabod Cenedlaethol
  • Trwydded yrru
• Un dogfen adnabod heb ffotograff:
  • Tystysgrif geni, y DU a Thramor
  • Tystysgrif priodas, y DU a Thramor
  • Bil cyfleustodau’r DU
  • Tystysgrif dinasyddiaeth y DU

Yn ogystal ag adnabod, dylech hefyd fynd â’r canlynol i’ch asesiad PIP:

• Unrhyw feddyginiaeth rydych chi’n ei chymryd
• Unrhyw dystiolaeth newydd am sut mae eich cyflwr yn effeithio ar eich bywyd bob dydd, nad ydych eisoes wedi’i hanfon at yr Adran Gwaith a Phensiynau:
  • adroddiadau gan weithwyr gofal iechyd proffesiynol
  • cynlluniau triniaeth iechyd meddwl
• Copi o’ch ffurflen hawlio PIP gyda chi. Fel ‘na gallwch gyfeirio ati yn yr asesiad a sicrhau eich bod yn dweud wrth yr asesydd bopeth rydych chi eisiau iddyn nhw ei wybod am eich cyflwr.
• Nodiadau ar yr hyn rydych chi am ei egluro yn ystod eich asesiad.

Ewch â rhywun gyda chi i’ch asesiad PIP

Os gallwch chi, dylech chi fynd â rhywun arall – os ydyn nhw dros 16 oed – gyda chi i’ch asesiad PIP.

Gallant eich helpu i deimlo’n fwy cyfforddus, ychwanegu gwybodaeth at yr hyn rydych chi’n ei ddweud neu gymryd nodiadau.

Paratowch ar gyfer eich asesiad PIP

Er mwyn paratoi’n ddigonol ar gyfer eich asesiad PIP, rydym yn eich cynghori i wneud y canlynol cyn yr asesiad:

• Darllenwch eich ffurflen PIP yn drylwyr
  • Gwnewch unrhyw nodiadau o newidiadau i’ch cyflwr
  • Atgoffwch eich hun o’ch atebion
  • Gwnewch nodiadau o unrhyw beth rydych chi’n teimlo eich bod chi eisiau ei ddweud, nad ydych chi wedi’i roi ar eich ffurflen
• Darllenwch y disgrifiadau PIP ar gyfer pob cwestiwn
• Deall beth yw’r asesiad PIP
• Gwnewch restr o bwyntiau yr hoffech eu gwneud yn ystod eich asesiad – a chymerwch hon gyda chi.

Sut i hawlio treuliau teithio ar gyfer eich asesiad meddygol PIP

Gallwch ofyn am ad-daliad o’r arian a wariwch yn teithio i ac o’ch asesiad PIP. Os ewch â rhywun gyda chi i’r asesiad, gallant hefyd hawlio treuliau teithio os ydynt yn teithio gyda chi.

Os ydych chi’n bwriadu teithio mewn tacsi, rhaid i chi gael y ganolfan asesu i gytuno i hyn cyn eich asesiad. Os ydych chi’n bwriadu teithio mewn car, gallwch hawlio cost parcio yn ôl a phris fesul milltir (e.e. 25c y filltir) i helpu tuag at danwydd.

Naill ai cyn neu ar ôl eich asesiad, dylech ofyn i’r derbynnydd yn y ganolfan asesu am ffurflen hawlio treuliau teithio ac amlen wedi’i thalu ymlaen llaw â’ch cyfeiriad eich hun. Wrth ddychwelyd y ffurflen, rhaid i chi gynnwys yr holl docynnau a derbynebau.

Awgrymiadau asesu PIP yn ystod eich asesiad

Mae sawl peth i’w cofio yn ystod eich asesiad PIP. Rydym yn egluro’r canlynol:

• Beth mae’r asesydd yn ei arsylwi yn ystod yr asesiad PIP?
• Yr hyn y dylech ei ddweud yn ystod yr asesiad PIP
• Cofnodi eich asesiad PIP

Beth fydd yr asesydd yn ei arsylwi yn eich asesiad meddygol PIP

Yn gyntaf, ni ddylech ddisgwyl i’r asesydd PIP fod yn ffafriol tuag atoch. Maen nhw yno i ofyn cwestiynau i chi ac nid ydyn nhw yno i sicrhau eich bod chi’n cael PIP.

Bydd yr asesydd yn ymchwilio i’r wybodaeth a roesoch ar eich ffurflen PIP ond hefyd yn gwneud barn yn seiliedig ar yr hyn a ddywedwch a’i wnewch yn ystod eich asesiad PIP.

Er enghraifft, efallai y byddan nhw’n gofyn i chi sut y gwnaethoch chi deithio i’r ganolfan asesu. Os dywedwch chi eich bod chi wedi dod ar eich pen eich hun ar y trên, byddan nhw’n gwneud nodyn y gallwch chi deithio ar eich pen eich hun ar drafnidiaeth gyhoeddus.

Bydd yr asesydd hefyd yn gwneud nodyn o’ch cyflwr meddyliol yn ystod yr asesiad – er enghraifft, byddant yn cofnodi a ydych chi’n edrych yn isel eich ysbryd neu’n hapus, yn llawn tyndra neu’n hamddenol a sut rydych chi’n ymdopi â rhyngweithio cymdeithasol.

Beth ddylech chi ei ddweud yn eich asesiad PIP

Bydd gofyn i chi siarad am sut mae eich cyflwr yn effeithio arnoch chi er gwaethaf ei fanylu yn eich ffurflen PIP. Dylech esbonio’r canlynol:

• Yr hyn rydych chi’n ei chael hi’n anodd ag ef, neu na allwch chi ei wneud o gwbl – er enghraifft, gadael y tŷ, cymdeithasu, coginio.
• Sut mae eich cyflwr yn effeithio arnoch chi o ddydd i ddydd – gwnewch yn siŵr eich bod chi’n darllen y disgrifiadau PIP er mwyn i chi allu deall beth mae pob cwestiwn yn ei olygu ac a yw’n berthnasol i chi.
• Sut beth yw diwrnod drwg i chi – er enghraifft, ‘ar ddiwrnod drwg, rydw i mor isel fy ysbryd fel na allaf ganolbwyntio ar unrhyw beth, ac mae codi o’r gwely yn frwydr enfawr.

Bydd yr awgrymiadau asesu PIP cyffredinol hyn hefyd yn eich helpu chi:

• Peidiwch â gadael i’r asesydd eich rhuthro.
• Ceisiwch beidio ag ateb ‘ydw’ neu ‘na’ yn unig i’r cwestiynau. Eglurwch bob amser sut y byddai gwneud rhywbeth yn gwneud i chi deimlo wedyn a’r effaith y gall ei chael arnoch pe bai’n rhaid i chi ei wneud dro ar ôl tro mewn cyfnod byr.
• Peidiwch lleihau sut mae eich symptomau’n effeithio arnoch chi – mae llawer o bobl yn ceisio lleihau eu symptomau ond mae’n pwysig eich bod chi’n glir am eich salwch.

Cofnodi eich asesiad PIP

Rydym yn argymell eich bod yn recordio’r sain ar gyfer eich asesiad PIP wyneb yn wyneb.

Os ydych chi’n bwriadu gwneud hynny, dylech chi ffonio’r ganolfan asesu ymlaen llaw i esbonio eich bod chi am recordio’r asesiad – byddan nhw’n egluro pa ganllawiau y bydd angen i chi eu dilyn.